Staša aldrašra hér óįsęttanleg!Illa bśiš aš öldrušum og öryrkjum!

 

Hver er staša aldrašra į Ķslandi ķ dag? Hvernig bżr ķslenska rķkiš aš eldri borgurum mišaš viš önnur rķki Evrópu?Stašan er žessi: Žeir,sem verša aš reiša sig į lķfeyri frį almannatryggingum; hafa ekki lķfeyrissjóš eša ašrar tekjur fį 204 žśsund kr į mįnuši eftir skatt ef žeir eru ķ hjónabandi eša sambśš en fį 243 žśs kr eftir skatt ef žeir eru einhleypir.Žetta er óįsęttanlegt og engin leiš aš lifa mannsęmandi lķfi af žessari hungurlśs; žetta dugar ekki einu sinni fyrir framfęrslukostnaši.Margir naušsynlegir lišir verša śtundan,t.d. lęknishjįlp,lyf,bensķn į bķlinn og matur.Žaš er m.ö.o. veriš aš svelta fólkiš ķ žjóšfélagi sem kallar sig velferšaržjóšfélag og rįšamenn berja sér į brjóst nęr daglega og guma af miklum hagvexti og góšri afkomu.Lęgst launušu aldrašir og öryrkjar verša ekki varir viš žetta góšęri.Tölur sżna,aš rķki OECD rķkja verja til jafnašar 4 falt meira til eftirlauna en rķkiš gerir hér.Ķ OECD er variš tęplega 8% af vergri landsframleišslu til eftirlauna af rķkinu en hér tęplega 2% af vergri landsframleišslu.Hér er įtt viš framlög rķkis til almannatrygginga.Hvert fer hagvöxturinn hér.Fer hann til yfirstéttarinnar.- Ef litiš er į stöšu annarra eldri borgara,sem hafa lķfeyrissjóš er staša margra žeirra lķtiš betri. Žeir,sem hafa 50-100 žśsund kr į mįnuši śr lķfeyrissjóši eru lķtiš betur settir en žeir lęgst launušu.Rķkiš sér um aš skerša žaš mikiš lķfeyri žeirra frį TR og aš leggja žaš mikla skatta į žį.Auk žess er žaš meš ólķkindum hvaš lķfeyrissjóšur er lélegur hjį mörgum,sem stritaš hafa alla ęvi. Ég spurši eldri borgara,sem veriš hefur bóndi hvaš hann hefši mikiš śr lķfeyrissjóši. 8800 kr. svaraši hann.Slķkur lķfeyrir til višbótar hungurlśs TR skiptir ekki miklu mįli.- Žaš er illa bśiš aš eldri borgurum og öryrkjum į Ķslandi,žar sem allir ęttu aš geta haft žaš gott.- Undirskriftasöfnun į netinu hefur žaš markmiš aš reyna aš breyta žessu,knżja fram hęrri lķfeyri svo aldrašir geti įtt įhyggjulaust ęvikvöld og öryrkjar žurfi ekki aš kvķša morgundeginum.En til žess aš žaš takist žurfa allir,sem vilja styšja betri kjör aldrašra og öryrkja aš flykkja sér um undirskriftasöfnunina.Slóš til aš komast inn į hana er žessi:listar.island.is/Stydjum/23. Til žess aš taka žįtt žarf rafręn skilrķki eša ķslykil.Ef menn hafa hvorugt mį sękja um ķslykil į žessari slóš: island.is/islykill.Skrifum öll undir!
 
 
Björgvin Gušmundsson
 
 

Tillaga um lögfestingu samnings Sž um réttindi fatlašs fólks

Įgśst Ólafur Įgśstsson žingmašur Samfylkingarinnar er fyrsti flutningsmašur žingsįlyktunartillögu um lögfestingu samnings Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks.Tillagan hljóšar svo:Alžingi įlyktar aš fela rķkisstjórninni aš undirbśa lögfestingu samnings Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks.

Frumvarp, sem feli ķ sér lögfestingu samningsins og ašlögun ķslenskra laga aš honum, verši lagt fram į Alžingi meš žaš aš markmiši aš samningurinn verši lögfestur eigi sķšar en 13. desember 2019.

 Ķ greinargerš segir m.a.:

    Samningur Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks er alžjóšasamningur sem felur ķ sér skyldur ašildarrķkja til žess aš tryggja réttindi fatlašs fólks. Ķslensk stjórnvöld undirritušu samninginn įn fyrirvara 30. mars 2007 įsamt valfrjįlsri bókun. Ķ október 2016 var samningurinn sķšan fullgiltur fyrir Ķslands hönd. 
    Allsherjaržing Sameinušu žjóšanna samžykkti įlyktun 13. desember 2006 um samning Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks. Samningurinn er alžjóšasamningur sem felur ķ sér skyldur ašildarrķkja til žess aš tryggja mannréttindi fatlašs fólks. 
    Segja mį aš fatlaš fólk sé fjölmennasti minnihlutahópur heims og er įętlaš aš um 650– 800 milljónir manna séu meš einhvers konar fötlun. Fatlaš fólk er hins vegar mjög margbreytilegur hópur fólks. Mikilvęgt er aš hafa žaš ķ huga žegar unniš er aš réttindamįlum fatlašs fólks. 
    Žį er mjög mikilvęgt og skylt samkvęmt samningi Sameinušu žjóšanna aš tryggja vķštękt og virkt samrįš.
 

   Markmiš samningsins eru aš „efla, verja og tryggja full og jöfn mannréttindi og grundvallarfrelsi fyrir allt fatlaš fólk til jafns viš ašra, jafnframt žvķ aš efla og vinna aš viršingu fyrir ešlislęgri mannlegri reisn žess“. 

    Mikilvęgustu skilaboš samningsins eru aš fatlašir einstaklingar eigi fullan rétt į öllum višurkenndum mannréttindum til jafns viš ašra og aš žeir eigi aš fį aš njóta sjįlfstęšs lķfs og einstaklingsfrelsis til jafns viš ašra. Til aš svo megi verša er ķ samningnum lögš sérstök įhersla į tękifęri fatlašs fólks til fullrar žįtttöku į öllum svišum mannlķfs og samfélags og spjótum beint aš venjum og sišum, stašlašri ķmynd, fordómum, skašlegri framkvęmd, einangrun og śtilokun sem tengist fötlušu fólki. 
    Samningurinn er mjög öflugt tęki ķ barįttunni fyrir fullum mannréttindum fatlašs fólks. Mikilvęgasta verkefniš er žó enn og veršur įfram aš tryggja öllu fötlušu fólki ķ verki öll žau réttindi sem męlt er fyrir um ķ samningnum. 
    Žį er ķtrekaš aš samstarf og samrįš viš fatlaš fólk, réttinda- og hagsmunasamtök žess, persónulega talsmenn og sérfręšinga ķ mįlaflokknum er naušsynlegt til žess aš hęgt sé aš gera markvissar og višeigandi breytingar og rįšstafanir ķ allri stefnumótun og įętlanagerš, reglusetningu og framkvęmd. 

Fullgilding samningsins dugir ekki. 
    Ķslensk stjórnvöld undirritušu samninginn įn fyrirvara 30. mars 2007 įsamt valkvęšum višauka viš hann. Samkvęmt ķslenskri réttarskipan felur undirritun alžjóšasamninga ķ sér aš stjórnvöld telji samningsgeršinni lokiš og aš ķslensk stjórnvöld, sem ašili samningavišręšna, geri ekki athugasemdir viš samningsnišurstöšuna aš öšru leyti en fram kemur ķ fyrirvörum viš undirritun. Undirritun samnings hefur hins vegar ekki ķ för meš sér aš ķslensk stjórnvöld séu skuldbundin til žess aš efna samninginn en ķ undirritun felst hins vegar yfirlżsing um vilja til žess. 
    Hinn 20. september 2016 var samningurinn fullgiltur fyrir Ķslands hönd ķ samręmi viš įlyktun Alžingis nr. 61/145 en fullgilding į mannréttindasamningi ķ framkvęmd hefur stušst viš 21. gr. stjórnarskrįrinnar og er leitaš eftir samžykki Alžingis fyrir slķku. Samžykkis er aflaš meš žingsįlyktun um aš Alžingi veiti rķkisstjórninni heimild til žess aš fullgilda viškomandi samning. Aš žvķ bśnu er fullgildingarskjal undirritaš og sent til ašalframkvęmdastjóra Sameinušu žjóšanna. Samningurinn tekur sķšan formlega gildi aš žvķ er Ķsland varšar aš lišnum įkvešnum tķma frį móttöku skjalsins. 
    Fullgilding samningsins er mikilvęgur įfangi ķ aš tryggja fötlušu fólki mannréttindi og tękifęri sem flestu ófötlušu fólki žykja sjįlfsögš. Meš fullgildingu samningsins skuldbinda ķslensk stjórnvöld sig til aš tryggja fötlušu fólki öll žau lįgmarksréttindi sem samningurinn męlir fyrir um auk žess aš gera žęr breytingar į ķslenskri löggjöf, reglum, stjórnsżsluframkvęmd og žjónustu sem naušsynlegar eru til aš tryggja aš įkvęši samningsins verši uppfyllt. 
    Žótt ķslensk stjórnvöld séu meš fullgildingu skuldbundin til aš tryggja fötlušu fólki žau réttindi sem samningurinn męlir fyrir um er sś skuldbinding ašeins samkvęmt žjóšarétti. Vegna tvķešliskenningarinnar sem lögš er til grundvallar ķ lagatślkun hér į landi žarf aš lögfesta alžjóšlega samninga ef žeir eiga aš hafa bein réttarįhrif hér į landi. Žvķ er samkvęmt ķslenskri réttarskipan ekki hęgt aš beita samningnum meš beinum hętti fyrir ķslenskum dómstólum, eins og hęgt er aš gera meš almenn lög, nema hann hafi veriš lögfestur. 
    Samkvęmt ķslenskri stjórnskipun fęr žjóšréttarsamningur ekki lagagildi nema löggjafarvaldiš grķpi til sérstakra ašgerša til višbótar viš fullgildinguna, ž.e. veiti samningnum lagagildi. Hafi samningur žannig einungis veriš fullgiltur en ķslensk lög stangast į viš einhver įkvęši hans vķkja įkvęši samningsins. Rétt er žó aš taka fram aš samkvęmt ķslenskum rétti ber dómstólum og öšrum śrskuršarašilum aš lķta til žjóšréttarlegra skuldbindinga ķslenska rķkisins viš tślkun laga. Afleišing vegna beins įreksturs laga og skuldbindinga samkvęmt fjölžjóšlegum samningi kann hins vegar aš vera sś aš ķslenska rķkiš hafi brotiš gegn žeirri žjóšréttarlegu skyldu sem stofnašist viš fullgildingu samningsins. Getur ķslenska rķkiš žį hlotiš ašfinnslur og įbendingar frį fjölžjóšlegum eftirlitsašilum sem męlt er fyrir um ķ slķkum samningum aš skuli hafa eftirlit meš žvķ hvernig ašildarrķki uppfylla žį. 
    Ķslenskur doktorsnemi ķ lögfręši viš Harvard-hįskóla, Kįri Hólmar Ragnarsson, sagši nżlega ķ Ślfljóti, tķmariti laganema viš Hįskóla Ķslands, aš nżjustu dómar Hęstaréttar bentu til žess aš dómstóllinn vęri „grķšarlega tregur“ til žess aš fjalla um félagsleg réttindi og aš staša žeirra fyrir ķslenskum dómstólum vęri veik og vernd žeirra hefši hrakaš į allra sķšustu įrum. Ķ 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrįrinnar segir aš öllum, sem žess žurfa, skuli tryggšur ķ lögum réttur til ašstošar vegna sjśkleika, örorku, elli, atvinnuleysis, örbirgšar og sambęrilegra atvika. 
    Ķ grein sinni rekur Kįri Hólmar aš Hęstiréttur hafi ašeins einu sinni fallist į mįlsįstęšu į grundvelli įkvęšisins, en žaš var ķ hinum svonefnda Öryrkjabandalagsdómi įriš 2000. Žį komst rétturinn aš žeirri nišurstöšu aš lög frį Alžingi, sem fólu ķ sér skeršingu örorkubóta vegna tekna maka, brytu ķ bįga viš umrętt įkvęši stjórnarskrįrinnar. Kįri segir aš ķ kjölfar dómsins hafi veriš höfš uppi stór orš um aš tślkun dómstóla į įkvęšum sem varša félagsleg réttindi gęti leitt af sér stórvęgilegar breytingar į stjórnskipuninni. Sį spįdómur hafi hins vegar ekki ręst. „Žótt fjöldi mįla žar sem įkvęšinu er boriš viš hafi aukist į sķšustu įrum, žį hefur Hęstiréttur hafnaš öllum kröfunum. Ķ żmsum tilvikum hefur Hęstiréttur ekki einu sinni tekiš afstöšu til įkvęšisins, žótt žvķ sé boriš viš,“ segir hann. Hérašsdómur hefur einu sinni fallist į mįlsįstęšu į grundvelli 76. greinarinnar, įriš 2015, en ķ žeim dómi var tališ aš óheimilt hefši veriš aš synja sjón- og heyrnarskertri konu um endurgjaldslausa tįknmįlstślkun į grundvelli fjįrskorts. Slķk synjun var talin brjóta ķ bįga viš rétt konunnar til ašstošar samkvęmt 76. greininni. Dóminum var ekki įfrżjaš. 
    Kįri sagši ķ samtali viš Vķsi ķ jśnķ įriš 2017 aš ekki vęri samręmi milli dóma aš žvķ er varšaši ašferšir og męlikvarša viš mat į žvķ hvort brotiš hefši veriš gegn 76. greininni: „Nżjustu dómar Hęstaréttar benda til žess aš rétturinn sé grķšarlega tregur til žess aš fjalla efnislega um félagsleg réttindi og gefa ķ skyn aš grundvallarįlitaefni į žessu sviši, til dęmis um fjįrhęš örorkulķfeyris, falli nęr alfariš utan valdsvišs dómstóla. Žannig hefur Hęstiréttur ķ raun skipaš fjįrstjórnarvaldi löggjafans ofar stjórnskipulegum réttindum.“ 
    Žrįtt fyrir žau jįkvęšu įhrif sem fullgilding samningsins hefur haft ķ för meš sér telja flutningsmenn žessarar tillögu naušsynlegt aš ganga skrefinu lengra. Žess vegna er hér įlyktaš um lögfestingu samningsins eigi sķšar en 13. desember 2019 en žį verša 13 įr lišin frį žvķ aš hann var samžykktur į vettvangi Sameinušu žjóšanna. Samhliša lögfestingu samningsins skal ašlögun ķslenskra laga aš įkvęšum samningsins einnig lokiš žį. 
    Ķslensk stjórnvöld hafa einungis lögfest örfįa alžjóšasamninga og mį žar nefna barnasįttmįla Sameinušu žjóšanna (2013), mannréttindasįttmįla Evrópu (1994) og EES-samninginn (1993). 

Žverpólitķsk samstaša. 
    Žó nokkrir žingmenn hafa beitt sér fyrir auknu vęgi samningsins sem og ašlögun ķslenskra laga aš samningnum. Nś sķšast lagši Žórhildur Sunna Ęvarsdóttir alžingismašur fram žingsįlyktunartillögu um aš fela forseta Alžingis aš skipa sérnefnd žingmanna sem hefši žaš hlutverk aš hefja heildarendurskošun lögręšislaga, nr. 71/1997, en auk heildarendurskošunar į lögunum yrši sérstaklega litiš til įkvęša samnings Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks. Mikilvęgt er aš umrętt žingmįl nįi fram aš ganga. 
    Einnig ber aš geta žess aš žingsįlyktunartillaga um fullgildingu samningsins var lögš fram įriš 2016 undir forystu Kristjįns L. Möllers, en mešflutningsmenn voru śr mörgum stjórnmįlaflokkum. Velferšarnefnd undir forystu Sigrķšar Ingibjargar Ingadóttur formanns og Pįls Vals Björnssonar framsögumanns afgreiddi mįliš um fullgildinguna meš skżrslu skv. 31. gr. laga um žingsköp Alžingis. 
    Loks ber aš geta žess aš félags- og jafnréttismįlarįšherra lagši fram stefnu og framkvęmdaįętlun ķ mįlefnum fatlašs fólks fyrir įrin 2017–2021 į 146. löggjafaržingi 2016– 2017. Žar kom m.a. fram aš kynna bęri mun betur samninginn um réttindi fatlašs fólks įsamt fjölmörgum ašgeršum ķ žįgu fatlašs fólks. Samkvęmt žessari įętlun ber aš innleiša samning Sameinušu žjóšanna um réttindi fatlašs fólks ķ alla lagaumgjörš og framkvęmd en eftir stendur žó lögfestingin sjįlf sem hefur, eins og fyrr var lżst, mikla efnislega žżšingu varšandi beitingu samningsįkvęšanna og žar meš fyrir réttarstöšu og réttaröryggi fatlašs fólks meš tilliti til mannréttinda sem samningnum er ętlaš aš tryggja aš žaš njóti. 
    Flutningsmenn eru vongóšir um aš žverpólitķsk samstaša myndist um aš stķga skrefiš til fulls og aš samningurinn verši lögfestur. 

Lögfesting barnasįttmįlans sem fyrirmynd. 
    Samningur Sameinušu žjóšanna um réttindi barnsins (barnasįttmįlinn) var lögfestur įriš 2013 en fyrsti flutningsmašur žessarar tillögu lagši fram žingsįlyktunartillögu um aš lögfesta bęri barnasįttmįlann og var hśn samžykkt į Alžingi įriš 2009. Žaš var gert til aš tryggja enn betur en gert var meš fullgildingu samningsins žau réttindi sem samningurinn męlir fyrir um. 

 

Björgvin Gušmundsson
    


Sjįlfstęšisflokkur og Framsókn sviku loforš um aš leišrétta lķfeyri vegna kjaraglišnunar kreppunnnar

 

Talnakönnun gerši athugun į žvķ hver kjaraskeršing öryrkja hefši veriš į krepputķmanum vegna kjaraglišnunar.Kjaranefnd Félags eldri borgara gerši sams konar śtreikninga į kjaraskeršingu aldrašra. Samkvęmt śtreikningum Talnakönnnar hękkaši launavķsitalan um 23,5% į tķmabilinu 2009-2013,mešaltekjur öryrkja (allar tekjur,fjįrmagnstekjur meštaldar) hękkušu um 4,1% į sama tķmabili (tekjur eftir skatta).Veršbólga var į tķmabilinu 20,5%.Kaupmįttarskeršing var žvķ mjög mikil.Talnakönnun athuugaši einnig breytingu lķfeyris,veršlags og launa į tķmabilinu 2008-2013.Žį kom eftirfarandi ķ ljós:Lįgmarkslaun hękkušu į žessu tķmabili um 54,3% en lķfeyrir einheypra öryrkja hękkaši į sama tķmabili ašeins um 29%.Mismunurinn er kjaraskeršingin.(Lifeyrir sambśšarfólks hękkaši um 29,7%).Samkvęmt śtreikningum kjaranefndar FEB hękkušu lįgmarkslaun um 40% į tķmabilinu 2009-2013 en lķfeyrir einhleypra eldri borgara,sem eingöngu höfšu tekjur frį TR, hękkaši um 17% į sama tķmabili.Mismunurinn er kjaraskeršingin,kjaraglišnunin.-Į landsfundi Sjįlfstęšisflokksins 2013 var eftirfarandi samžykkt: Ellilķfeyrir sé leišréttur strax til samanburšar viš žęr hękkanir,sem oršiš hafa į lęgstu launum sķšan ķ įrsbyrjun 2009.Hér er engin tępitunga töluš.Žaš į aš leišrétta kjaraglišnunina strax.Sjįlfstęšisflokkurinn komst til valda eftir kosningar m.a. śt į žetta loforš,fékk fjįrmįlarįšherrann en sveik žetta kosningaloforš! Er ekki farinn aš efna žaš enn ķ dag. En rįšherrar hafa hękkaš eigin laun ótępilega. Framsóknarflokkurinn lofaši einnig aš leišrétta kjaraglišnunina. Flokkurinn samžykkti eftirfarandi į flokksžingi sķnu 2013: Lķfeyrir aldrašra og öryrkj verši hękkašur vegna kjaraskeršingar žeirra (og kjaraglišnunar) į krepputķmanum.Framókn sveik žetta loforš einnig.- Žessir tveir flokkar hafa rįšiš mestu um landsstjórnina frį 2013. Žeir hafa veriš samstķga ķ žvķ aš svķkja aldraša og öryrkja.Og ašild VG aš stjórn meš žeim hefur engu breytt. VG er ašili aš svikunum ķ dag!

 

Björgvin Gušmundsson

 
 
 
 

Kjarabarįtta aldrašra į krossgötum

Er ég fór į eftirlaun 2002, fór ég fljótlega aš skrifa greinar ķ dagblöšin um kjaramįl eldri borgara.Fyrsta greinin,sem ég skrifaši um žau mį,l var ķ Morgunblašinu 22.nóvember 2003.Hśn fjallaši um naušsyn žess aš hękka ellilķfeyri.Frį žeim tķma hef ég skrifaš 650 greinar um kjaramįl aldrašra og öryrkja og um žjóšfélagsmįl. 


Dropinn holar steininn 

Ég fę mikiš hrós fyrir greinar mķnar um mįlefni eldri borgara og öryrkja en stundum spyrja menn: Hefur žetta einhver įhrif? Taka rįšamenn nokkuš mark į žessum skrifum, žessari gagnrżni? Ég svara venjulega: Dropinn holar steininn. Og ég er sannfęršur um,aš rökstudd gagnrżni į slęm kjör eldri borgara og öryrkja mun hafa įhrif um sķšir.Ég var um langt skeiš formašur kjaranefndar Félags eldri borgara ķ Reykjavķk.Į žvķ tķmabili voru geršar margar įlyktanir um slęm kjör aldrašra og um žęr hękkanir į lķfeyri,sem kjaranefndin og stjórn félagsins vildi  fį.Okkur fannst stundum,aš įrangur af tillöguflutningi  okkar vęri ekki  mikill.Af žeim sökum hafa oft veriš upp hugmyndir um aš fara nżjar leišir ķ kjarabarįttunni.Hefur helst veriš rętt um mįlsókn gegn rķkinu ķ žvi sambandi, en einnig śtifundi og undirskriftasöfnun.Žį hefur einnig veriš rętt um aš eldri borgarar ęttu aš taka upp samstarf viš verkalżšshreyfinguna ķ kjarabarįttunni og fį hana til žess aš styšja kröfur eldri borgara  um bętt kjör.. 

 Langžreyttir į ašgeršarleysi stjórnvalda 

Undanfariš hefur žess greinilega oršiš vart, aš eldri borgarar og öryrkjar eru oršnir langžreyttir į ašgeršarleysi stjórnvalda.Kröfur eldri borgara um ašgeršir verša ę hįvęrari.Ašalkrafan er um mįlsókn vegna mannréttindabrota og vegna skeršingar į lķfeyri almannatrygginga hjį žeim,sem greitt hafa ķ lķfeyrissjóš.Flestir eldri borgararr telja žaš lögbrot aš skerša tryggingalķfeyri vegna greišslna śr lķfeyrissjóši.Žeir telja,aš lķfeyrissjóširnir hafi įtt aš vera hrein višbót viš almannatryggingar.

Til skamms tķma hafa eldri borgarar  lįtiš duga aš skammast ķ fjölmišlum og ķ samfélagsmišlum vegna žess aš žeir telja brotiš į sér. En fyrir skömmu varš hér breyting į. Einn eldri borgari,rśmlega įttręš kona, įkvaš aš efna til undirskriftasöfnunar nįnast ein sķns lišs.Sś undirskriftasöfnun er ķ gangi,į netinu,eingöngu rafręn.Konan hringdi til mķn eftir aš hśn las blašagrein eftir mig um ķtrekuš mannréttindabrot į eldri borgurum. Hśn var įnęgš meš greinina. En hśn vildi lķka ašgeršir,mįlsókn eša undirskriftasöfnun.žaš varš śr, aš ég veitti henni nokkra ašstoš viš aš hrinda af staš undirskriftasöfnun.Sś undirskiftasöfnun stendur nś yfir og veršur  til 8.oktober 2018.Allir,sem oršnir eru 18 įra, geta skrifaš undir. 

Engan skort į efri įrum 

Yfirskrift undirskriftasöfnunarinnar er :.ENGAN ,SKORT Į EFRI ĮRUM. Žar segir,aš elli-og örorkulķfeyrir dugi ekki fyrir framfęrslukostnaši.Knżja žurfi fram žaš mikla hękkun lķfeyris, aš aldrašir geti įtt įhyggjulaust ęvikvöld  og öryrkjar žurfi ekki aš kvķša morgundeginum. 

Žetta er sjįlfsögš krafa, žetta eru mannréttindi.Žaš er tekiš fram ķ 76.grein stjórnarskrįrinnar,aš rķkiš eigi aš veita ašstoš vegna elli og örorku, ef žarf.Vissulega žarf ašstoš,žegar lęgsti lķfeyrir dugar ekki fyrir framfęrslukotnaši.Ég tel žvķ aš stjórnvöld,alžingi og rķkisstjórn, séu aš brjóta stjórnarskrįna į öldrušum og öryrkjum. Eg tel,aš stjórnvöld séu einnig aš brjóta lög į öldrušum meš žvķ aš hękka lķfeyri ekki ķ samręmi viš launažróun eins og tilskiliš er ķ lögum.Gķfurlegar launahękkanir uršu į įrinu 2015 į sama tķma og lķfeyrir hękkaši um 3%. Žetta  var aš mķnu mati gróft brot į žessu lagaakvęši.Og žetta lagaakvęši hefur ķtrekaš veriš brotiš į öldrušum og öryrkjum

Neikvęš afstaša alžingis og rķkisstjórnar til aldrašra  hér į landi  er óskiljanleg og allt önnur en afstaša stjórnvalda į hinum Noršurlöndunum til eldri borgara.Žar er afstašan jįkvęš til aldrašra.

FEB ręšir mįlaferli 

EF til vill er kjarabarįtta eldri borgara į krossgötum ķ dag.Félag eldri borgara ķ Reykjavķk fjallar nś um žaš hvort fara eigi ķ mįl viš rķkiš vegna mikilla skeršinga į lķfeyri almannatrygginga vegna greišslna śr lķfeyrissjóši.Śt af žvķ mįli er gķfurleg óįnęgja,svo mikil aš nįlgast uppreisn.Óįnęgja vegna žess hve rķkiš heldur lęgsta  lķfeyri mikiš nišri er einnig gļfurleg.Eldri borgurum finnst oršiš tķmabęrt aš efna til ašgerša.Fyrsta ašgeršin er undirskriftasöfnunin en fleiri munu fylgja į eftir.Eldri borgarar og öryrkjar hafa nś tękifęri til žess aš sżna hvort žeir vilji standa saman til žess aš knżja fram kjarabreytingar.Vęntanlega sżna eldri borgarar styrk sinn meš žvķ flykkja sér um undirskriftasöfnunina.

 

Björgvin Gušmundsson

Mbl. 18.sept.2018

 

 


Eldri borgarar uršu fyrir vonbrigšum!

Margir eldri borgarar höfšu samband viš mig eftir aš fjįrlagafrumvarpiš var lagt fram og spuršu hvort ekki vęru verulegar kjarabętur til eldri borgara ķ frumvarpinu.Ég varš žvķ mišur aš valda žeim vonbrigšum.Ég fann ekkert nema 3,4% hękkun lķfeyris ķ lok įrsins. En žaš žżšir hękkun um rśmlega 6000 kr į mįnuši eftir skatt hjį einstaklingum eša śr 243 žśsund kr ķ 249 žśsund kr eftir skatt.Į žessi hungurlśs aš lyfta lęgst launušu eldri borgurum upp śr fįtęktargildrunni? Geta eldri borgarar,sem reiša sig į lķfeyri almannatrygginga og hafa veriš ķ vandręšum meš aš lįta enda nį saman fariš aš lifa góšu lķfi ef žeir fį 6 žśs kr, hękkun?Žetta er ekki bošlegt.Žetta er móšgun viš eldri borgara.Žessi hungurlśs skiptir engu mįli.
Er žetta framlag VG til rķkisstjórnarinnar? Ég tel,aš śtkoman fyrir aldraša hefši veriš nįkvęmlega sś sama žó Sjįlfstęšisflokkurinn hefši veriš einn i stjórn."Kjarabótin" hefši ekki getaš oršiš minni.Vinstri gręnir viršast ekki hafa markaš nein spor ķ stjórninni.Žó žeir hafi haft žį stefnu ķ kosningunum 2017 aš bęta ętti kjör aldrašra hafa žeir ekkert gert ķ žvķ efni.Enda hafa žeir ekki minnst einu orši į naušsyn žess aš bęta verulega kjör aldrašra.Žaš hefši mįtt ętla aš VG mundi vilja bęta kjör allra sem illa vęru staddir,ekki ašeins aldrašra,heldur einnig lįglaunafólks.En svo hefur ekki veriš.VG hefur lagt meiri įherslu į,aš halda launum nišri og sama gildir um lķfeyrinn.VG hefur gleymt kosningaloforšinu um bętt kjör aldrašra.

Björgvin Gušmunsson

 
 
caution-traingle
 

Rķkissjóšur sękir 4 milljarša ķ vasa öryrkja į einu įri

 

Žaš er mikiš kappsmįl hjį Framsóknarflokknum og Sjįlfstęšisflokknum aš taka upp svokallaš starfsgetumat öryrkja.VG styšur žį nś viš žaš.Starfsgetumat žżšir,aš lęknisfręšilegt ororkumat sé lagt nišur og starfsgetumat tekiš upp ķ stašinn. Ķslenskt atvinnulķf hefur ekki veriš mjög fśst til žess fram aš žessu aš taka öryrkja ķ vinnu og enn sķšur aš hafa öryrkja ķ hlutastörfum eins og žyrfti aš vera ef starfsgetumat vęri tekiš upp.Žaš mį fullyrša,aš mikil óvissa rķki um žaš hvernig ętti aš taka upp starfsgetumat,ef žaš yrši nišurstašan.Žaš tekur langan tķma aš koma slķku mati į,sennilega nokkur įr og ljóst,aš allir öryrkjar gętu ekki falliš undir žaš. Sennilega yršu žeir,sem komnir vęru yfir įkvešinn aldur aš fį aš vera įfram undir lęknisfręšilegu ,mati. Starfsgetumat hefur veriš reynt ķ Bretlandi en ekki gefist vel žar.
11.septembert samžykkti Öryrkjabandalag Ķslands įlyktun um žetta mįl.Ašalatriši hennar fer hér į eftir:
Króna į móti krónu“ skeršingin var upphaflega eins hjį bįšum hópum,öldrušun og öryrkjum. Viš setningu laganna um TR,sem tóku gildi 1. janśar 2017, var ekki rökstutt hvers vegna löggjafinn taldi mįlefnalegt og sanngjarnt aš öryrkjar fengju ekki žį réttarbót sem fólst ķ lögunum. Viš setningu laganna var ekki byggt į žvķ aš aldrašir vęru verr settir en öryrkjar né ašrar mįlefnalegar įstęšur settar fram sem réttlęttu aš skerša įfram bętur örorkulķfeyrisžega. Ķ rökstušningi viš frumvarpiš sem varš aš lögum sagši mešal annars aš ętlunin vęri aš styrkja möguleika ellilķfeyrisžega til žess aš auka tekjur sķnar. Engin rök voru fęrš fyrir žvķ aš neita örorkulķfeyrisžegum um sömu tękifęri.
Ķ žessu er fólgin mismunun. Frį 1. janśar 2017 hafa örorkulķfeyrisžegar oršiš af umtalsveršum fjįrmunum žegar litiš er til sambęrilegra hópa. Hjį mörgum žeirra getur skeršingin numiš um 60.000 kr. į mįnuši eša meira. (4 milljaršar į įri).Hér er hallaš į verulega stóran hóp en upp undir sjö žśsund einstaklingar eru skertir um „krónu į móti krónu“ vegna atvinnutekna, lķfeyrissjóšstekna eša fjįrmagnstekna.Ętla mį aš rķkissjóšur taki meš žessum hętti til sķn tęplega fjóra milljarša króna į įri śr vösum öryrkja. Stjórn ÖBĶ minnir į aš allt launafólk er skyldugt til aš borga ķ lķfeyrissjóš. Žvķ mį spyrja hvort hér sé um aš ręša beina eignaupptöku ķ mörgum tilvikum.
 
Björgvin Gušmundason

Stjórnarflokkarnir mismuna öryrkjum

VG hefur tekiš upp stefnu Framsóknar og Sjįlfstęšisflokks um aš taka upp starfsgetumat.Žaš  žżšir,aš lęknisfręšilegt ororkumat sé lagt nišur og starfsgetumat tekiš upp ķ stašinn. Ķslenskt atvinnulķf hefur ekki veriš mjög fśst til žess fram aš žessu aš taka öryrkja ķ vinnu og enn sķšur aš hafa öryrkja ķ hlutastörfum eins og žyrfti aš vera ef starfsgetumat vęri tekiš upp.Žaš mį fullyrša,aš mikil óvissa rķki um žaš hvernig ętti aš taka upp starfsgetumat,ef žaš yrši nišurstašan.Žaš tekur langan tķma aš koma slķku mati į,sennilega nokkur įr og ljóst,aš allir öryrkjar gętu ekki falliš undir žaš. Sennilega yršu žeir,sem komnir vęru yfir įkvešinn aldur aš fį aš vera įfram undir lęknisfręšilegu ,mati. Starfsgetumat hefur veriš reynt ķ Bretlandi en ekki gefist vel žar.

11.septembert samžykkti Öryrkjabandalag Ķslands įlyktun um žetta mįl.Ašalatriši hennar fer hér į eftir:
Króna į móti krónu“ skeršingin var upphaflega eins hjį bįšum hópum,öldrušun og öryrkjum. Viš setningu laganna um TR,sem tóku gildi 1. janśar 2017, var ekki rökstutt hvers vegna löggjafinn taldi mįlefnalegt og sanngjarnt aš öryrkjar fengju ekki žį réttarbót sem fólst ķ lögunum. Viš setningu laganna var ekki byggt į žvķ aš aldrašir vęru verr settir en öryrkjar né ašrar mįlefnalegar įstęšur settar fram sem réttlęttu aš skerša įfram bętur örorkulķfeyrisžega. Ķ rökstušningi viš frumvarpiš sem varš aš lögum sagši mešal annars aš ętlunin vęri aš styrkja möguleika ellilķfeyrisžega til žess aš auka tekjur sķnar. Engin rök voru fęrš fyrir žvķ aš neita örorkulķfeyrisžegum um sömu tękifęri. 
Ķ žessu er fólgin mismunun. Frį 1. janśar 2017 hafa örorkulķfeyrisžegar oršiš af umtalsveršum fjįrmunum žegar litiš er til sambęrilegra hópa. Hjį mörgum žeirra getur skeršingin numiš um 60.000 kr. į mįnuši eša meira. (4 milljaršar į įri).Hér er hallaš į verulega stóran hóp en upp undir sjö žśsund einstaklingar eru skertir um „krónu į móti krónu“ vegna atvinnutekna, lķfeyrissjóšstekna eša fjįrmagnstekna.Ętla mį aš rķkissjóšur taki meš žessum hętti til sķn tęplega fjóra milljarša króna į įri śr vösum öryrkja. Stjórn ÖBĶ minnir į aš allt launafólk er skyldugt til aš borga ķ lķfeyrissjóš. Žvķ mį spyrja hvort hér sé um aš ręša beina eignaupptöku ķ mörgum tilvikum.

 

Björgvin Gušmundsson

 
 
 
 
 

Svik rķkisstjórnar viš öryrkja stašiš i 20 mįnuši.VG ašili svika ķ 9 mįnuši

Žaš eru nś lišnir 2o mįnušir frį žvķ rķkisstjórn Framsóknar og Sjįlfstęšisflokks lofaši aš afnema krónu móti krónu skeršingu hjį öryrkjum ķ kerfi almannatrygginga.VG lofaši einnig  ķ kosningum aš afnema žessa skeršingu en ķ 9 mįnuši hefur VG veriš ašili aš žessum svikum. Rķkisstjórn Siguršar Inga įkvaš į sķšustu stundu fyrir įrslok 2016 aš hętta viš afnįm krónu moti krónu skeršingar, žar eš öryrkjar vildu ekki samžykkja starfsgetumat.Reynt var aš žvinga öryrkja til hlķšni en įn įrangurs .Um žessi umręddu įramót var žvķ lofaš, aš krónu móti krónu skeršingin yrši afnumin fljótlega.( Var afnumin fyrirstöšulaust og įn skilyrša hjį öldrušum)Žaš hefur dregist ķ 20 mįnuši aš efna loforš rķkisstjórnar Siguršar Inga og ekki fariš aš efna žaš enn!Hins vegar veifar rķkisstjórn Katrķnar nś 4 milljöršum framan ķ öryrkja.Kannski sś upphęš eigi aš vera bętur fyrir svik viš öryrkja ķ 20 mįnuši.Ekki veit ég žaš.Ekki trśi ég aš rķkisstjórnin sé aš veifa žessari upphęš til žess aš öryrkjar samžykki frekar starfsgetumat!En eitthvaš er óljóst hvaš į aš gera viš žessa 4 milljarša!

Björgvin Gušmundsson


Žorsteinn Vķglundsson: Stjórnin hefur leikiš afleik ķ kjaramįlunum!

Fyrsti žįttur Silfursins eftir sumarleyfi var ķ gęr.Rętt var um kjaramįlin.Mešal višmęlenda var Žorsteinn Vķglundsson,žingmašur Višreisnar.Hann sagši,aš rķkisstjórnin hefši leikiš mikinn afleik meš žvķ aš hlutast alltof mikiš  til um kjarmįlin vegna vęntanlegra kjarasamninga.Skilin milli stjórnmįla og kjaramįla vęru oršin óljós.Rķkisstjórnin vęri farin aš haga sér eins og hśn vęri beinn ašili aš samningunum.En svo vęri ekki.Žaš vęru verkalżšsfélögin og vinnuveitendur,sem ęttu aš semja.Drķfa forsetaframbjóšandi ķ  ASĶ var ekki alveg sammįla Žorsteini.Hśn taldi aš öll kröfugerš ķ kjarasamningum ķ dag litašist af ašgeršum stjórnvalda.Framkvęmdastjóri Eflingar Višar Žorsteinsson taldi,aš Samtök atvinnulķfsins ęttu meiri žįtt ķ žvķ en verkalżšsfélögin,aš  rķkisvaldiš vęri ķ ę meiri męli fariš aš gera sig gildandi ķ kjarasamningum.

 Verkalżšhreyfingin hefur ekki góša reynslu af afskiptum rķkisvaldsins af kjasasamningum.Segja mį,aš rķkisvaldiš hafi eyšilagt įrangurinn af sķšustu almennu kjarasamningum. Rįšstafanir rķkisstjórnar ķ skattamįlum gögnušust ekki žeim lęgst launušu;žęr voru hins vegar ķ hag hįtekjumönnum.Ašur hafši   vaxtabótakerfiš  veriš eyšilagt og barnabętur stórlega skertar.Vegna žessa hafa  umsamdar launahękkanir  ekki nżtst žeim lęgst launušu.Eins gott er,aš verklżšshreyfingin sé į varšbergi,ef rķkisvaldiš ętlar aš endurtaka sama leikinn aftur i žessu efni eins og allt bendir til.

Björgvin Gušmundsson


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband